رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور با صدور دستورالعملی نحوه اخذ مالیات مقطوع عملکرد سال 1398 اشخاص حقیقی دریافت کننده سکه از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را ابلاغ کرد.
مالیات بر نقل و انتقال املاک یکی از انواع مالیاتهای مستقیم است و به موجب ماده 59 این قانون، نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی و به نرخ پنج درصد (5%) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به مأخذ وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق و به نرخ دو درصد (2%) در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق، مشمول مالیات است.
طبق ماده 187 قانون مالیاتهای مستقیم، درخصوص نحوه پرداخت مالیات بر نقل و انتقال املاک، صاحبان دفاتر اسناد رسمی مکلفاند قبل از ثبت و یا اقاله یا فسخ سند معامله، مراتب را با شرح و مشخصات کامل و چگونگی نوع و موضوع معامله مورد نظر به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک و یا محل سکونت مودی حسب مورد اعلام و پس از کسب گواهی انجام معامله اقدام به ثبت یا اقاله یا فسخ سند معامله حسب مورد نموده و شماره مرجع صدور آن را در سند معامله قید نمایند.
گفتنی است مطابق تبصره 4 ماده 187 قانون مالیاتهای مستقیم، سازمان امور مالیاتی کشور مکلف شد ظرف مهلت یکسال از تاریخ لازمالاجرا شدن اصلاحیه این قانون (1395/1/1) با اتصال به سامانه ثبت الکترونیک سازمان ثبت اسناد و املاک، نسبت به اعلام میزان بدهی ملک مورد انتقال و امکان اخذ و واریز آن به حساب مالیاتی بهصورت آنی از طریق دفاتر اسناد رسمی اقدام کند. در این راستا سازمان ثبت اسناد و املاک کشور نیز مکلف شد امکان دسترسی برخط به سامانه ثبت الکترونیک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور را برای سازمان امور مالیاتی کشور جهت اجرای مفاد این ماده فراهم سازد.
پیش از استقرار سامانه مذکور، گواهی انجام معامله حداکثر ظرف ده روز از تاریخ اعلام دفترخانه، پس از وصول بدهیهای مالیاتی مربوط به مورد معامله از مودی ذیربط از قبیل مالیات بر درآمد اجاره املاک و همچنین وصول مالیات حق واگذاری محل، مالیات شغلی محل مورد معامله، مالیات درآمد اتفاقی و مالیات نقل و انتقال قطعی املاک، حسب مورد صادر میگشت اما اکنون پس از استقرار سامانه مورد اشاره در تبصره 4 امکان صدور گواهی الکترونیکی به صورت برخط و آنی در دفاتر اسناد رسمی برای نقل و انتقال قطعی و قطعی رهنی املاک مسکونی دارای پایان کار با کاربری مسکونی فراهم گشته است.
در حال حاضر و در مرحله نخست این طرح، امکان صدور گواهی الکترونیکی برخط در دفاتر اسناد رسمی برای نقل و انتقال قطعی و قطعی رهنی املاک مسکونی دارای پایان کار با کاربری مسکونی وجود دارد. در مورد سایر املاک، از جمله املاک با کاربریهای غیرمسکونی، املاک فاقد پایان کار یا در دست ساخت، املاکی که نقل و انتقال قبلی آنها بر اساس بند ج ماده ? قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی انجام شده است (فارغ از نوع کاربری)، املاک فاقد سند تفکیکی و نیز املاک دارای سند تفکیکی که بخشی از عرصه آنها دارای کاربری غیرمسکونی باشد و نیز در موارد انتقال املاک متوفی به وراث، گواهی مالیاتی به صورت برخط صادر نشده و استعلامهای فیزیکی دفاتر اسناد رسمی باید به صورت حضوری در ادارات امور مالیاتی ذیربط پاسخ داده شده و حسب مورد، گواهی مربوط با استفاده از فرمهای مربوطه صادر گردد.
در مورد املاک دارای کاربری مسکونی که فاقد بدهی مالیاتی باشند، پس از ثبت استعلام الکترونیکی دفتر اسناد رسمی در سامانه، مالیات نقل و انتقال قطعی ملک مورد معامله به صورت برخط توسط سامانه محاسبه و اطلاعات قبض مالیاتی به صورت الکترونیکی به دفتر اسناد رسمی ارسال میشود. پس از اعلام بدهی مالیاتی و ارسال اطلاعات پرداخت به دفتر اسناد رسمی، مودی میتواند از طریق دفتر اسناد رسمی برای پرداخت مالیات اقدام نماید.
پس از اعلام وصول برخط بانک عامل، گواهی مالیاتی شامل اطلاعات کامل ملک مورد انتقال صادر میشود. شماره واحدی که از طریق سامانه به این گواهی تخصیص داده شده و به دفتر اسناد رسمی اعلام میگردد، باید به عنوان شماره گواهی مالیاتی در اسناد مربوط لحاظ شود. گواهی مالیاتی موضوع ماده 187 قانون مالیاتهای مستقیم و شماره تخصیص یافته به آن برای مدت سه ماه دارای اعتبار است. چنانچه ظرف این مدت معامله انجام نشود، استعلام مجدد بدهی مالیاتی مورد معامله ضروری است.
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور از تعیین مالیات مقطوع بابت عملکرد سال 1398 برخی از صاحبان مشاغل خبر داد.
امسال مردادماه موعد ارائه اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل است،
ضرورت توجه ویژه صاحبان مشاغل به شرایط پذیرش اظهارنامه های مالیاتی در سال جاری
هر ساله در ایران، خردادماه موعد ارائه اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل یا اشخاص حقیقی بود. اما امسال شیوع همه گیری ویروس کرونا و ضرورت اعمال برخی محدودیت ها باعث شد موعد انجام تکالیف مالیاتی نیز تمدید شود. در همین راستا، سازمان امور مالیاتی کشور نیز انجام تکالیفی مثل ارائه اظهارنامه ها را از خرداد و تیر به مرداد و شهریور منتقل کرد. بر اساس، اعلام سازمان امور مالیاتی کشور، اشخاص حقیقی و صاحبان مشاغل می توانند در مردادماه نسبت به ارائه الکترونیکی اظهارنامه مالیاتی خود اقدام کنند و اشخاص حقوقی و صاحبان املاک اجاری نیز می توانند تا پایان شهریور ماه اظهارنامه های مالیاتی خود را ارائه کنند.
البته تغییر موعد ارائه اظهارنامه از خرداد به مرداد تنها تفاوتی نیست که امسال در حوزه اظهارنامه های مالیاتی شاهد هستیم. امسال نحوه رسیدگی به اظهارنامه های مالیاتی نیز به لحاظ کیفی متفاوت از سال های قبل خواهد بود و چنانکه پیش از این اعلام شده بود پذیرش اظهارنامه های مالیاتی صاحبان مشاغل منوط به رعایت برخی شرایط خواهد بود. این شرایط که سازمان امور مالیاتی در ماه های گذشته تحت عناوینی همچون «شرایط پذیرش اظهارنامه های مالیاتی اشخاص حقیقی» و یا «الزامات ماده 97 قانون مالیات های مستقیم» به کرات درباره آن اطلاع رسانی کرده بود در اصل مستند به ماده 97 قانون مالیات های مستقیم است. نص صریح ماده 97 قانون مذکور بدین شرح است:
«درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی موضوع این قانون که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی می باشند به استناد اظهارنامه مالیاتی مودی که با رعایت مقررات مربوط تنظیم و ارائه شده و مورد پذیرش قرارگرفته باشد، خواهد بود. سازمان امور مالیاتی کشور می تواند اظهارنامههای مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آنها را بر اساس معیارها و شاخصهای تعیین شده و یا به طور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد. درصورتی که مودی از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خـودداری کند، سازمان امور مالیاتی کشور نسبت به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی براساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مودیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبه مالیات متعلق به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام میکند. در صورت اعتراض مودی چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات مربوط اقدام کند، اعتراض مودی طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار میگیرد، این حکم مانع از تعلق جریمهها و اعمال مجازاتهای عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی نیست.»
سازمان امور مالیاتی کشور بر اساس تبصره ذیل این قانون موظف شده است بانک اطلاعات مربوط به نظام جامع مالیاتی را در سراسر کشور مستقر و فعال نماید.
در واقع قانون سازمان امور مالیاتی کشور را مکلف کرده است پس از ایجاد بانک اطلاعاتی مذکور می بایست اظهارنامه ارائه شده از سوی اشخاص حقیقی را به شرطی مورد پذیرش قرار دهد که به صورت شفاف و با رعایت مقررات تنظیم شده باشد و اطلاعات مندرج در آن نیز با اطلاعات موجود در بانک اطلاعاتی سازمان امور مالیاتی ایران مطابقت داشته باشد.
بر اساس اعلام سازمان امور مالیاتی کشور، اگر اظهارنامه های ارائه شده از سوی اشخاص حقیقی شرط شفافیت را در خود داشته باشد و به عبارتی با اطلاعات موجود در بانک اطلاعاتی سازمان امور مالیاتی کشور تطابق داشته باشد، ارائه کننده اظهارنامه از مزایای خوداظهاری بهره مند خواهد شد و اظهارنامه وی نیز بدون رسیدگی قطعی خواهد شد. در غیراینصورت، صرف ارائه اظهارنامه به معنای خوداظهاری تفسیر نخواهد شد و مودی علاوه بر محرومیت از مزایای قانونی خوداظهاری مشمول جرایم غیرقابل بخشش نیز خواهد شد.
البته باید به این نکته توجه کرد که سازمان امور مالیاتی به حکم قانون موظف است تعدادی از اظهارنامه ها را بر اساس معیارها و شاخصهای تعیین شده و یا به طور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد.
اجرای الزامات مندرج در ماده 97 قانون مالیات های مستقیم چشم اندازی را ترسیم می کند که در آن سازمان امور مالیاتی با استفاده از ریزداده ها و بانک های اطلاعاتی خود قادر به ارائه اظهارنامه پیش فرض برای مودیان مالیاتی است که اگر این چشم انداز توسعه بخش تحقق یابد مزایایی همچون کاهش مدت زمانی قطعی سازی اظهارنامه های مالیاتی، کاهش هزینه مالیات ستانی، محاسبه مالیات بر اساس اطلاعات متقن و در نتیجه تحقق عدالت مالیاتی، کارآمدتر کردن نظام تامین درآمدهای مورد نیاز برای تامین هزینه های عمومی و تقویت بیش از پیش اعتماد دو طرفه بین فعالان اقتصادی و حاکمیت را در پی خواهد داشت.
این چشم اندازها البته زمانی محقق خواهد شد که همه بخش ها و طرف های ذینفع به وظایف و تکالیف خود به درستی عمل کنند و تقویت و تعالی نظام مالیاتی را به دید رسالتی همگانی بنگرند که به بار نشستن آن همه بخش های جامعه را بهره مند خواهد کرد.