با تصویب قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1394/4/31 ماده97 که در مورد مالیات علیالرأس بود بهطور کلی تغییر کرده و در واقع روش تعیین علیالرأس مالیات از این ماده کلا حذف گردید. این ماده بعد از اصلاح، درخصوص دستیابی به درآمد عنوان میدارد که درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی (و براساس ماده 106 ق.م.م اشخاص حقوقی) که مکلف به تسلیم اظهارنامه هستند به استناد اظهارنامه مالیاتی مودی که با رعایت مقررات مربوطه تنظیم و ارائه شده و مورد پذیرش قرار گرفته باشد، خواهد بود. در ادامه این ماده بیان میدارد که سازمان امور مالیاتی کشور میتواند اظهارنامههای مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آنها را براساس معیارها و شاخصهای تعیین شده یا بهطور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد. این ماده ادامه میدهد که در صورتی که مودی از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خودداری کند، سازمان امور مالیاتی می تواند نسبت به تهیه اظهارنامه برآوردی براساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مودیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبه مالیات متعلق به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام کند. همچنین در تبصره این ماده نیز صراحتا آمده که سازمان امور مالیاتی موظف است حداکثر ظرف مدت سه سال از تاریخ ابلاغ این قانون، بانک اطلاعات مربوط به نظام جامع مالیاتی را در سراسر کشور مستقر و فعال کند یعنی مواد 97، 98، 152،153، 154 و 271 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1380 حذف و روش جدید محاسبه درآمد مشمول مالیات باید به کار گرفته شود.
بنابراین با عنایت به مراتب فوق ، نکته حائز اهمیت این است که در رسیدگی های آتی برای عملکرد سال 1398 به بعد روش تشخیص علی الراس حذف و رسیدگی ها بر مبنای اظهار نامه مودیان صورت خواهد پذیرفت. برای انجام این مهم، تکالیفی بر عهده مودیان مالیاتی گذاشته شده که از جمله آن می توان به مفاد ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/4/31 اشاره نمود که اشعار می دارد صاحبان مشاغل موضوع این فصل موظفند دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد را که با رعایت اصول و ضوابط مروبوط از جمله اصول و ضوابط مربوط به تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت در خصوص تجار تنظیم می گردد برای تشخیص درآمد مشمول مالیات، نگهداری و اظهارنامه مالیاتی خود را براساس آنها تنظیم کنند .
با توجه به توضیحات فوق اظهار نامه هایی که با رعایت مقررات مربوطه تنظیم و در مهلت مقرر قانونی ارسال شود، مورد پذیرش قرار خواهد گرفت. مورد پذیرش قرار گرفتن، بدین معنی می باشد که بدون رسیدگی همان میزان درآمد و سود و زیانی را که مودی ابراز نموده است عینا" مورد قبول واقع و بدون صدور برگ تشخیص مالیات، برگ قطعی صادر و به مودی ابلاغ می گردد.
لازم به ذکر است ، وفق مفاد قسمت اخیر ماده 97 قانون مالیات های مستقیم ، سازمان امور مالیاتی کشور می تواند در جهت راستی آزمایی مندرجات اظهار نامه ابرازی مودی ، تعدادی از اظهار نامه ها را بر اساس شاخص ها و معیار های تعیین شده مورد بررسی و حسابرسی قرار دهد .
بنابر این مالیات ستانی بر مبنای اطلاعات واقعی به دست آمده از بانک های اطلاعاتی، عملا نظام مالیاتی را به سمت شفافیت هر چه تمامتر، کاهش فرارهای مالیاتی و تحقق عدالت مالیاتی سوق داده و همراهی و تعامل بین اصناف، بنگاه های اقتصادی با سازمان امور مالیاتی را بیشتر نموده و این اعتماد به مردم و ملاک قرار گرفتن اطلاعات مودیان میتواند زمان وصول مالیات را به حداقل برساند
سازمان امور مالیاتی کشور، با صدور فراخوانی، جایگاه داران سوخت را به عنوان مشمولان مرحله هشتم اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده، جهت ثبت نام در این نظام مالیاتی فراخوان کرد.
به گزارش رسانه مالیاتی ایران، معاون درآمدهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص مشمولان مرحله هشتم اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده گفت: با عنایت به مفاد جزء(پ) بند(3) ماده (2) آیین نامه اجرایی بند (الف) تبصره (14) ماده واحده قانون بودجه سال 1399 کل کشور و اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده، کلیه جایگاه داران سوخت (فرآورده های نفت و گاز) با هر حجم از فروش و یا درآمد کالا و ارایه خدمات که به موجب فراخوان های قبلی، تاکنون برای اجرای قانون فراخوان نشده اند، مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده از ابتدای سال 1399 می باشند.
محمد مسیحی خاطرنشان کرد: اشخاص مشمول این فراخوان، از تاریخ یکم فروردین ماه 1399 مکلف به اجرای تکالیف مقرر در قانون می باشند.
وی ادامه داد: اشخاص مذکور که بعد از تاریخ اجرای فراخوان نیز ایجاد، تاسیس و به ثبت می رسند و یا شروع به انجام فعالیت می کنند، در صورت فعالیت با هر حجم از فروش و یا درآمد (کالا و خدمت) مشمول اجرای قانون از تاریخ شروع فعالیت می باشند.
معاون درآمدهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور اظهار داشت: جایگاه دارانی که واجد شرایط فراخوان های یاد شده قبلی و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله هشتم ثبت نام این نظام مالیاتی، جزو مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط خواهند بود.
مسیحی همچنین تاکید کرد: کارمزد و مالیات و عوارض ارزش افزوده جایگاه داران در قیمت های تکلیفی فرآورده های نفت وگاز لحاظ شده است و جایگاه داران اجازه وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده مازاد بر قیمت تعیین شده را از خریداران سوخت ندارند.
وی تصریح کرد: فعالان اقتصادی فراخوان شده جهت ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده می بایست به سامانه عملیات الکترونیک مالیاتی به نشانی tax.gov.ir مراجعه نمایند.
تصویب قانونی با عنوان «پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان» از مهمترین رویدادهای حوزه مالیاتی بود که سال گذشته در فضای رسانه ای و افکار عمومی کشور خبرساز شده بود. دلیل خبرسازی و افزایش حساسیت رسانه ها به تصویب این قانون بدین دلیل بود که استفاده از پایانه های فروشگاهی با هدف افزایش شفافیت تبادلات اقتصادی حوزه مشاغل و اصناف به یکی از مهمترین مطالبات افکار عمومی تبدیل شده بود. علاوه بر مطالبه گری افکار عمومی برای این موضوع، دولتمردان و قانونگذاران نیز که سال ها است به ضرورت استفاده از ابزارهای نوین برای رصد شفافانه تبادلات مالی و تحکیم یک نظام مالیاتی شفاف، هوشمند و عدالت محور واقف هستند، می کوشند با تدوین لوایح و تصویب قوانین لازم در این حوزه راه را برای رسیدن این مهم هموار کنند.
قانون مذکور اشخاص حقیقی (مشاغل) را موظف کرده است به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور مشخص می کند در سامانه ای تحت عنوان سامانه مودیان ثبت نام کنند و نسبت به استفاده از پایانه های فروشگاهی و صدور فاکتور و رسید برای مشتریان خود بر اساس ضوابط اعلام شده اقدام کنند. در این قانون، علاوه بر اینکه تکالیف مشخصی برای صاحبان مشاغل، سازمان امور مالیاتی و سایر نهادهای مرتبط در این زمینه پیش بینی شده، تسهیلات و تشویقاتی نیز در نظر گرفته شده است که در مواد 17 تا 21 این قانون به تفصیل بیان شده است.
بر اساس ماده 17 این قانون سازمان امور مالیاتی موظف شده است در پنج سال اول پس از استقرار سامانه مودیان به منظور تشویق صاحبان مشاغل (موضوع فصل چهارم باب سوم قانون مالیات های مستقیم) که فروش های خود را با استفاده از پایانه فروشگاهی انجام داده و کالاها و خدمات موردنیاز خود را از واحدهای اقتصادی عضو سامانه مودیان خریداری کنند، معادل بیست درصد(20%) مالیات بر ارزش افزوده ای که مودی در هر دوره به سازمان پرداخت می کند یا یک درصد (1%) فروش وی (هر کدام کمتر باشد)، حداکثر تا شصت میلیون (60.000.000) ریال در هر دوره مالیاتی به عنوان پاداش همکاری مودی، از مالیات بر ارزش افزوده دوره بعدی وی (و در صورتی که بیش از مالیات آن دوره باشد، دوره های بعد از آن) کسر کند. البته در تبصره این ماده تصریح شده است که پاداش مودیان موضوع این ماده که طبق قانون، مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیستند، از مالیات عملکرد آنها در همان سال کسر می شود. پاداشی که به این مودیان تعلق می گیرد، از پنجاه درصد (50%) مالیات عملکرد ابرازی آنان بیشتر نخواهد بود.
البته این تشویقات فقط معطوف به صاحبان مشاغل نیست و قانونگذار به مصرف کنندگان نهایی نیز توجه ویژه ای مبذول داشته است. بر اساس ماده 18 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، سازمان امور مالیاتی موظف است به منظور تشویق مصرف کنندگان نهائی (اشخاص حقیقی) که خریدهای خود را از فروشندگان مجهز به پایانه فروشگاهی و از طریق شبکه پرداخت بانکی انجام می دهند، از هر ده صورتحساب الکترونیکی صادرشده توسط پایانه های فروشگاهی یک صورتحساب را به صورت قرعه کشی برخط انتخاب کرده، دو برابر مبلغی را که خریدار براساس آن صورتحساب به عنوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخت نموده است، به حساب بانکی وی مسترد کند. جوایز مزبور از محل وصولی جاری سازمان، طبق دستورالعملی که به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد، پرداخت می شود.
در تبصره 1 این ماده، سازمان مالیاتی مکلف شده است ترتیبی اتخاذ کند که مصرف کنندگان نهائی که از فروشندگان مجهز به پایانه فروشگاهی و از طریق شبکه پرداخت بانکی خرید می کنند، در صورت تمایل بتوانند صورتحساب های خرید خود و جوایز تعلق گرفته را مشاهده کنند. در تبصره 2 این ماده نیز تصریح شده است که جوایز موضوع این ماده تا میزان معافیت مالیات بر درآمد حقوق موضوع ماده (84) قانون مالیات های مستقیم برای هر شخص در سال از شمول مالیات و تسلیم اظهارنامه مالیاتی مربوط به این جایزه، معاف می باشد. تبصره 3 نیز سازمان مالیاتی را موظف کرده است ترتیبی اتخاذ کند که مصرف کنندگان نهائی بتوانند از اصالت صورتحساب های صادرشده توسط فروشندگان اطمینان حاصل کنند.
در ماده 19 نیز قانونگذار دوباره صاحبان مشاغلی را که مشمول نصب و استفاده از پایانه های فروشگاهی هستند مورد توجه قرار داده و تصریح کرده است که سازمان امور مالیاتی مکلف است اظهارنامه های مالیات بر عملکرد آن دسته از اشخاص مشمول را که تمامی مقررات این قانون را رعایت کرده اند و آن را بر مبنای اطلاعات مندرج در سامانه مودیان تنظیم و در مهلت مقرر ارائه نموده اند از طریق انطباق با اطلاعات موجود در پایگاه داده سازمان راستی آزمایی نموده و در صورت عدم مغایرت با اطلاعات پایگاه مذکور، اظهارنامه تسلیمی را بدون رسیدگی قبول کند.
بر اساس تبصره 1 این ماده، سازمان مالیاتی مجاز است به منظور حصول اطمینان از صحت اسناد اظهار شده در سامانه مودیان، حداکثر دو و نیم درصد (2.5 %) مودیان مشمول قانون مالیات های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده را که عضو سامانه مودیان هستند، به صورت تصادفی (به قید قرعه) انتخاب کرده و دفاتر آنان را مطالبه یا برای مشاهده دفاتر و اسناد، به محل کار آنان مراجعه کند.
در تبصره 2 هم آمده است مودیان می توانند اظهارنامه مربوط به مالیات عملکرد خود را از طریق سامانه مودیان ارائه کنند. سازمان موظف است ترتیبی اتخاذ کند که اطلاعات مربوط به خرید و فروش مودی عینا به اظهارنامه مالیات بر عملکرد وی منتقل شود و مودی تنها موظف به ثبت سایر اقلام اطلاعاتی مورد نیاز برای محاسبه مالیات عملکرد نظیر حقوق و دستمزد، اجاره و استهلاکات بر اساس مقررات مربوط و ضوابطی که سازمان تعیین می کند، می باشد.
ماده 20 این قانون نیز سازمان امور مالیاتی را مکلف کرده است است در چهارچوب دستورالعملی که به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد، آن دسته از اشخاص مشمولی که تمامی تکالیف مقرر در این قانون را رعایت کرده و از نرم افزارهای حسابداری مورد تأیید کارگروه راهبری سامانه مودیان استفاده می کنند، از ارائه دفاتر یا اسناد و مدارک موضوع قوانین مالیات های مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده مستثنی کند.
سازمان امور مالیاتی بر اساس ماده 21 این قانون همچنین مجاز است در صورت ثبت نام مودی در سامانه مودیان و انجام تکالیف قانونی مربوط، بدهی مالیات بر ارزش افزوده وی را که مربوط به سال 1396 و قبل از آن می باشد، مطابق دستورالعملی که توسط سازمان پیشنهاد شده و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد، قطعی نموده و کلیه جریمه های متعلقه را به مدت سه سال تعلیق کند. در صورت ارتکاب تخلفات مذکور در ماده (9) این قانون توسط مودی در طول زمان تعلیق و محکومیت وی در هیأت حل اختلاف مالیاتی، مودی حسب رأی هیأت، ملزم به پرداخت تمام یا بخشی از جریمه های تعلیق شده خواهد بود. پس از انقضای مهلت فوق الذکر در صورت عدم ارتکاب تخلفات مذکور در ماده (9)، جریمه های تعلیق شده بخشوده می شود.
مروری بر مجموعه تمهیدات پیش بینی شده توسط قانونگذار، اعم از تکالیف قانونی و تشویقات و تسهیلات، نشان از اهمیت و نقش نصب و استفاده از پایانه های فروشگاهی در افزایش شفافیت اقتصادی و ارتقا عدالت مالیاتی دارد. موضوع دیگری که نباید بی توجه از کنار آن گذشت این است که وجود شفافیت در این تبادلات نقش پر رنگی نیز در رعایت حقوق مصرف کنندگان و مشتریان و افزایش آگاهی آنان از میزان مالیات های پرداختی دارد. انتظار می رود همچنان که تصویب این قانون نوید دهنده چشم اندازی امید بخش در حوزه موضوعات اقتصادی و مالیاتی بود، عمل به تکالیف قانونی مندرج در آن نیز این راه تحقق این چشم انداز را در عمل هموار کند.
همزمان با روز مالیات، رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، از افتتاح سامانه الکترونیکی دریافت گزارشات مردمی فرار مالیاتی خبر داد.
به گزارش رسانه مالیاتی ایران، دکتر امید علی پارسا، با اشاره به اهداف راهبردی سازمان امور مالیاتی کشور در سال های اخیر در زمینه مقابله با فساد و مبارزه با فرار مالیاتی، عنوان داشت: در حال حاضر، یکی از سیاست های مهم این سازمان، «وصول با اصول» است که براساس آن، به جای فشار بر مودیان موجود، بر شناسایی فرارهای مالیاتی و شناسایی مودیان جدید به منظور وصول مالیات حقه و عادلانه تمرکز داریم.
وی با بیان اینکه برای تحقق این سیاست، اقدامات موثری در راستای رسیدگی به تراکنش های بانکی، مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی و شناسایی فرایندهای فرار مالیاتی در سطح کلان کشور صورت گرفته، اظهار داشت: به منظور شناسایی تخلفات و جرایم مالیاتی، پروژه طراحی و پیاده سازی سامانه دریافت گزارشات مردمی فرار مالیاتی از سوی دفتر بازرسی ویژه، مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی این سازمان در دستور کار قرار گرفت و نهایتا در روز مالیات امسال، این پروژه افتتاح گردید .
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور با تاکید بر اینکه، گزارشات مردمی همواره یکی از شیوه های مهم شناسایی فرار مالیاتی درکشور بوده است، گفت: با هدف تقویت این شیوه و حداکثرسازی گزارشات ارسالی، سامانه دریافت گزارش فرار مالیاتی ایجاد گردید که شهروندان عزیزمی توانند برای اعلام گزارشات خود، با مراجعه به پایگاه اطلاع رسانی سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی www.intamedia.ir و تکمیل فرم اعلام فرار مالیاتی، سازمان امور مالیاتی کشور را در شناسایی فرار مالیاتی و تحقق عدالت مالیاتی در کشور همراهی نمایند.
وی در خاتمه خاطرنشان ساخت: شهروندان در هنگام تکمیل این فرم، نیازی به اعلام مشخصات فردی خود ندارند و صرفا کادر مربوط به نام شخص مورد نظر را باید تکمیل نمایند و اگر مستنداتی در خصوص فرار مالیاتی دارند نیز به این فرم الصاق نمایند.