رئیس جمهور در آبان ماه سال جاری قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان که در مجلس به تصویب رسید را برای اجرا به وزارت امور اقتصادی و دارایی ابلاغ کرد.این قانون شامل 6 فصل تحت عناوین تعاریف، تکالیف اشخاص مشمول، تکالیف سازمان، دستگاه ها و مراجع ذی ربط، تشویق ها و تسهیلات، ضمانت های اجرایی و نظارت بر اجرا بوده و 29 ماده دارد.
در فصل اول عناوینی همچون پایانه فروشگاهی، سامانه مودیان، حافظه مالیاتی، صورتحساب الکترونیکی، اشخاص مشمول و مواردی نظیر آن تعریف شده است.در فصل دوم که تکالیف مشمولان تشریح شده، یکی از مهم ترین ماده ها مربوط به الزام نصب پایانه فروشگاهی در خرده فروشی ها و واحدهای صنفی که ارتباط مستقیم با مصرف کننده نهایی دارند می شود، همچنین سازمان امور مالیاتی موظف است ظرف مدت 15 ماه از لازم الاجرا شدن این قانون، سامانه مودیان را راه اندازی و امکان ثبت نام مودیان در سامانه و صدور صورت حساب الکترونیکی را از طریق سامانه مذبور فراهم کند. در ادامه به اختصار به مواد دو تا چهارده این قانون در خصوص تکالیف اشخاص مشمول می پردازیم.
بر اساس ماده 2،کلیه اشخاص مشمول مکلفند به ترتیبی که سازمان مقرر می کند، نسبت به ثبت نام در سامانه مودیان اقدام کنند. خرده فروشیها و واحدهای صنفی که مستقیما با مصرف کننده نهائی ارتباط دارند، علاوه بر عضویت در سامانه مودیان، موظف به استفاده از پایانه فروشگاهی می باشند. استفاده از پایانه فروشگاهی برای مودیانی که مستقیما با مصرف کننده نهائی ارتباط ندارند، الزامی نیست.
ماده 3،سازمان موظف است حداکثر ظرف مدت پانزده ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون، سامانه مودیان را راه اندازی و امکان ثبت نام مودیان در سامانه و صدور صورتحساب الکترونیکی را از طریق سامانه مزبور فراهم کند .
ماده 4 ،اصل بر صحت اطلاعات ثبت شده مودی در سامانه مودیان است، مگر خلاف آن اثبات شود. مأموران مالیاتی، جز در مواردی که مودی از ثبت نام در سامانه امتناع کرده و یا به ترتیبی که در ماده ( 9 ) ذکر شده، اثبات شود که در ثبت اطلاعات خود در سامانه مودیان تخلف نموده است، حق مراجعه به محل فعالیت مودی و مطالبه دفاتر، اسناد و مدارک وی و رسیدگی به آنها را ندارند.
ماده? ،فرایند کلی ثبت معاملات و محاسبه مالیات بر ارزش افزوده در سامانه مودیان به صورت زیر است:
الف ـ صورتحساب الکترونیکی، توسط فروشنده از طریق سامانه مودیان صادر میشود. در مورد مودیانی که مستقیما با مصرفکننده نهائی ارتباط دارند، عملیات ثبت فروش و صدور صورتحساب الکترونیکی، توسط پایانه فروشگاهی انجام میشود.
ب ـ در صورتی که خریدار، مصرفکننده نهائی نبوده و خود عضو سامانه مودیان باشد، صورتحساب الکترونیکی صادرشده توسط فروشنده، به صورت خودکار به کارپوشه وی در سامانه مودیان منتقل میشود و بهعنوان اعتبار مالیاتی برای او منظور میشود.
پ ـ در پایان هر دوره سهماهه، بدهی مالیات بر ارزش افزوده مودی که عبارت است از مابهالتفاوت مالیات فروش و مالیات خرید (اعتبار مالیاتی) وی در طول دوره، طبق مقررات توسط سامانه محاسبه میشود.
در صورتی که مالیات فروش مودی بیشتر از مالیات خرید (اعتبار مالیاتی) وی باشد، مودی موظف است مابهالتفاوت را به ترتیبی که سازمان مقرر میکند، به حساب سازمان واریز کند. متقابلا در صورتی که مالیات فروش مودی کمتر از مالیات خرید (اعتبار مالیاتی) وی باشد، سازمان موظف است با رعایت ترتیبات قانونی مربوطه مابهالتفاوت را به مودی مسترد کند.
ت ـ پس از اتمام مواعید مقرر در ماده (3) این قانون، مأموران مالیاتی جز در مواردی که در این قانون اجازه داده شده، نباید در تشخیص بدهی مالیات بر ارزش افزوده اشخاص مشمول دخالت کنند.
ث ـ بهمنظور تکمیل اطلاعات سازمان در خصوص مودیانی که عضو سامانه مودیان نبوده یا بدون صدور صورتحساب الکترونیکی اقدام به فروش میکنند، سامانه مودیان باید به گونهای طراحی شود که مودی بتواند خریدهای خود را که فروشنده برای آنها صورتحساب الکترونیکی صادر نکرده است، به سازمان اطلاع دهد.
ماده6 ـ جمع صورتحسابهای الکترونیکی صادره توسط هر مودی در هر دوره مالیاتی نمیتواند بیشتر از سه برابر فروش اظهارشده وی در دوره مشابه سال قبل، که مالیات آن به سازمان پرداخت شده یا ترتیب پرداخت آن داده شده است، باشد. جمع صورتحسابهای الکترونیکی صادرشده در هر دوره مالیاتی برای واحدهای جدیدالتأسیس یا واحدهای فاقد سابقه مالیاتی نمیتواند بیش از سه برابر معافیت سالانه موضوع ماده (101) قانون مالیاتهای مستقیم باشد. صدور صورتحساب الکترونیکی بیش از حد مجاز مقرر در این ماده برای کلیه مودیان منوط به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده متعلقه یا تعیین ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی یا ارائه تضامین کافی خواهد بود، در غیر اینصورت به صورتحساب الکترونیکی صادرشده اعتبار مالیاتی تعلق نمیگیرد. آییننامه اجرائی این ماده ظرف مدت ششماه از لازمالاجراء شدن این قانون توسط سازمان تهیه میشود و بهتصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. آییننامه مذکور باید به گونهای تنظیم شود که راهاندازی کسب و کارهای جدید و فعالیت بنگاههای اقتصادی با مشکل مواجه نشده و در عین حال، مانع شکلگیری مودیان صوری در نظام مالیاتی کشور شود.
ماده7، صورتحسابهای الکترونیکی ثبتشده در سامانه مودیان به منزله ثبت آنها در سامانه فهرست معاملات موضوع ماده (169) قانون مالیاتهای مستقیم است و فروشنده و خریدار تکلیف اضافی در این مورد نخواهند داشت.
ماده8 ، مودیانی که از ثبت نام در سامانه مودیان خودداری کنند و نیز خردهفروشی ها و واحدهای صنفی که مستقیما با مصرفکننده نهائی ارتباط دارند، در صورتی که از پایانه فروشگاهی استفاده نکنند، مشمول امتیاز مذکور در ماده (4) این قانون نمیباشند. سازمان موظف است معادل مالیات متعلق به فروش مودیان موضوع این ماده را به هر طریق ممکن از جمله مراجعه به محلهای فعالیت و رسیدگی به دفاتر، اسناد و مدارک آنان، (اعم از فیزیکی و الکترونیکی) یا هرگونه مدارک و قرائنی که به دست میآورد، تعیین و مطالبه کند. در تعیین مالیات متعلق به این مودیان، هیچگونه اعتبار مالیاتی برای خریدهای آنان منظور نخواهد شد. مودیان مزبور، در صورت اعتراض به میزان فروش اعلامشده توسط سازمان، میتوانند با ارائه اسناد و مدارک مثبته به مراجع دادرسی مالیاتی مراجعه کنند.
ماده 9، در صورتی که مودی، برخی از فعالیتها و یا معاملات خود را کتمان کند، یا از صدور صورتحساب های خود از طریق سامانه مودیان خودداری کرده یا در ثبت قیمت یا مقدار فروش مرتکب کماظهاری یا بیشاظهاری شده باشد، سازمان موظف است موارد تخلف مودی را از طریق سامانه مودیان به اطلاع وی برساند. در صورتی که مودی موارد مزبور را پذیرفته و آنها را در کارپوشه خود در سامانه مودیان ثبت یا اصلاح کند، صرفا مشمول جریمههای موضوع ماده (22) این قانون خواهد شد.
در صورتی که مودی، آن موارد را نپذیرفته و از ثبت یا اصلاح آنها در سامانه مودیان امتناع کند، سازمان مراتب تخلف مودی را با اسناد و مدارک مثبته به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع میدهد. درصورت تأیید تخلف توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی، سازمان میتواند با مراجعه به مودی یا مطالبه دفاتر و اسناد او، نسبت به حسابرسی دوره های مالیاتی سال تخلف اقدام نماید. علاوه بر این، مودی متخلف مشمول جریمه های موضوع ماده (22) این قانون خواهد بود.
ماده10، اشخاص مشمول مکلفند شماره حساب یا حسابهای بانکی و شناسه یکتای دستگاههای کارتخوان بانکی (pos) یا درگاههای پرداخت الکترونیکی مورد استفاده برای فعالیت شغلی خود را به سازمان اعلام کنند.
ماده11، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است با همکاری سازمان ظرف مدت یکسال پس از ابلاغ این قانون، نسبت به ساماندهی دستگاههای کارتخوان بانکی و یا درگاههای پرداخت الکترونیکی اقدام نموده و با ایجاد تناظر بین آنها با مجوز فعالیت و شماره اقتصادی بنگاههای اقتصادی به هر یک از پایانههای فروش، شناسه یکتا اختصاص دهد. پس از تخصیص شناسه مذکور، کلیه تراکنش های انجامشده از طریق حسابهای بانکی متصل به دستگاههای کارتخوان بانکی و نیز درگاههای پرداخت الکترونیکی به عنوان تراکنشهای بانکی مرتبط با فعالیت شغلی صاحب حساب بانکی محسوب شده و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است در چهارچوب قانون و مقررات مربوطه، اطلاعات این تراکنش های بانکی شامل مانده اول دوره، وجوه واریزی، وجوه برداشتشده و مانده آخر دوره هر حساب بانکی را به منظور تکمیل پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و دارایی مودیان موضوع ماده (169 مکرر) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/3 با اصلاحات و الحاقات بعدی به صورت برخط در اختیار سازمان قرار دهد.
ماده12، اشخاص مشمول مکلفند در صورتی که امکان صدور صورتحساب الکترونیکی به دلیل بروز حادثه یا نقص فنی فراهم نباشد مراتب را تا پایان روز اداری بعد، از طریق کارپوشه خود در سامانه مودیان یا به هر طریق دیگری که سازمان اعلام میکند، حسب مورد به سازمان یا شرکت معتمد ارائهدهنده خدمات مالیاتی اعلام کنند و تا زمان امکانپذیرشدن صدور صورتحساب الکترونیکی، فروشهای خود را به ترتیبی که سازمان به موجب دستورالعملی مقرر میکند، ثبت و صورتحساب های صادره را به سازمان ارسال کنند.
ماده13، در صورتی که به هر دلیل اعم از تعطیلی (موقت یا دائم) و یا انحلال واحد کسب وکار، بهرهبرداری از پایانه فروشگاهی بهطور موقت یا دائم متوقف شود، اشخاص مشمول مکلفند مراتب را ظرف مدت ده روز از توقف بهرهبرداری از طریق کارپوشه خود در سامانه مودیان حسب مورد به سازمان یا شرکت معتمد ارائه دهنده خدمات مالیاتی اعلام کنند.
ماده14، اشخاص مشمولی که نسبت به تغییر شغل یا محل فعالیت، تغییر مالکیت یا اجاره واحد کسبوکار اقدام میکنند، مکلفند ظرف مدت ده روز تغییرات انجامشده را از طریق کارپوشه خود در سامانه مودیان حسب مورد به سازمان یا شرکت معتمد ارائهدهنده خدمات مالیاتی اعلام نمایند.
معاون درآمدهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور از تمدید مجدد مهلت تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده دوره زمستان 1398 تا پایان اردیبهشت ماه خبر داد.
به گزارش رسانه مالیاتی ایران، محمد مسیحی روز چهارشنبه مورخ 27 اردیبهشت ماه، با اشاره به شیوع بیماری کرونا در کشور و پیامدهای اقتصادی ناشی از آن اظهار داشت: با توجه به درخواست های مکرر فعالان اقتصادی به سبب شرایط حادث شده ناشی از شیوع ویروس کرونا، مهلت تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده دوره چهارم (زمستان 1398)، تا پایان روز چهارشنبه مورخ 31 اردیبهشت ماه 1399 تمدید می گردد.
وی خاطرنشان کرد: براین اساس، امکان برخورداری صد درصد بخشودگی جریمه عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر و همچنین جریمه تاخیر در مدت یاد شده در صورت درخواست کتبی برای مودیان فراهم می باشد.
گفتنی است، پیش از این نیز مهلت تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده دوره زمستان 1398 تا پایان فروردین ماه تمدید شده بود، که با توجه به تداوم شرایط خاص ناشی از ویروس کرونا در کشور، این مهلت تا پایان اردیبهشتماه افزایش یافت.
گفتنی است، مودیان نظام مالیات بر ارزش افزوده، به منظور ارایه اظهارنامه مالیاتی خود می باید به سایت عملیات الکترونیک مالیات بر ارزش افزوده به آدرس WWW.EVAT.IR مراجعه نمایند.
پیرو بخشنامه شماره 3/99/210 مورخ 10/1/1399 موضوع ابلاغ دادنامه شماره 9809970905813105 مورخ 8/11/1398 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، ضمن اصلاح قسمت اخیر بخشنامه فوقالذکر در خصوص آخرین مهلت رسیدگی و مطالبه جرائم موضوع ماده 169 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27/11/1380 توسط ادارات امور مالیاتی، مقرر می دارد:
نظر به اینکه در بند یک بخشنامه شماره 123/96/200 مورخ 7/9/1396 سازمان متبوع، تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی سال مربوط بعنوان مبداء زمانی مهلت رسیدگی به جرائم موضوع ماده 169 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم در نظر گرفته شده است و هیات عمومی دیوان عدالت اداری بنا به حکم مذکور در ماده 157 قانون مالیاتهای مستقیم که آمده است"نسبت به مودیان مالیات بر درآمد که در موعد مقرر از تسلیم اظهارنامة منبع درآمد خودداری نمودهاند یا اصولا طبق مقررات این قانون مکلف به تسلیم اظهارنامه در سر رسید پرداخت مالیات نیستند مرور زمان مالیاتی پنج سال از تاریخ سر رسید پرداخت مالیات میباشد" بند یک بخشنامه یادشده را ابطال نموده است، لذا با توجه به صراحت مطالبه جرایم مذکور در ماده 169 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27/11/1380 (شامل: عدم صدور صورتحساب یا عدم درج شماره اقتصادی خود و طرف معامله حسب مورد یا استفاده از شماره اقتصادی خود برای معاملات دیگران و همچنین عدم ارائه فهرست معاملات انجام شده طبق دستورالعمل صادره سازمان امورمالیاتی) با رعایت مهلت مقرر در ماده 157 این قانون، تاریخ سررسید پرداخت مالیات سال عملکرد مربوط به عنوان مبداء زمانی محاسبه مرور زمان موضوع ماده 157 قانون مالیاتهای مستقیم برای رسیدگی و مطالبه جرایم مقرر در ماده 169 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27/11/1380 این قانون میباشد.
محمود علیزاده
معاون حقوقی و فنی مالیاتی
در اجرای بند (4) مصوبات چهل و هفتمین جلسه شورای هماهنگی اقتصادی مورخ 1398/12/13 که طی نامه شماره 165222 مورخ 1398/12/27 ابلاغ گردیده است، بدین وسیله فهرست گروه های اقتصادی که به سبب شیوع ویروس کرونا متضرر شده اند به شرح ذیل اعلام می گردند:
1- مراکز تولید و توزیع غذاهای آماده اعم از رستوران ها، بوفه ها، طباخی، تالارهای پذیرایی، قهوه خانه ها و اغذیه فروشی ها (و موارد مشابه به تشخیص وزارت صنعت، معدن و تجارت)
2- مراکز مربوط به گردشگری شامل هتل ها، هتل آپارتمان ها، مجتمع های جهانگردی و گردشگری، مهمان پذیرها، مهمانسراها، مسافرخانه ها، زائرسراها، مراکز بوم گردی، مراکز اقامتی، پذیرایی، تفریحی و خدماتی بین راهی (و موارد مشابه به تشخیص وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی)
3- حمل و نقل عمومی مسافر درون شهری و برون شهری اعم از هوائی، جاده ای، ریلی و دریایی ( و موارد مرتبط به تشخیص وزارت راه و شهرسازی)
4- دفاتر خدمات مسافرتی، گردشگری و زیارتی
5- مراکز تولید و توزیع پوشاک
6- مراکز تولید و توزیع کیف و کفش
7- مراکز توزیع آجیل، خشکبار، قنادی، بستنی و آبمیوه
8- مراکز، باشگاهها و مجتمع های ورزشی و تفریحی
9- مراکز و مجتمع های فرهنگی، آموزشی، هنری و رسانه ای ( و موارد مرتبط به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)
10- مراکز تولید، توزیع و فروش صنایع دستی
بنا به مفاد بند (4) مصوبات صدرالاشاره:
1- سررسید پرداخت مالیات بر ارزش افزوده مربوط به دوره چهارم سال 1398 برای گروه های اقتصادی مذکور تا تاریخ 1399/02/31 تعیین می شود.
2- عملیات اجرایی موضوع فصل نهم از باب چهارم قانون مالیات های مستقیم (وصول مالیات) تا تاریخ 1399/02/31 برای گروه های یادشده موقوف الاجرا می شود.
3- صدور یا تجدید پروانه کسب یا کار اشخاص حقیقی موضوع ماده (186) قانون مالیات های مستقیم تا پایان خرداد ماه سال 1399 نیاز به اخذ گواهی پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی نخواهد داشت.
امید علی پارسا
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور